Сеҥымаш дене пӧртылам манметым ом мондо, эргым, нигунам…
Ӱмаште майыште Морко район Кораксола ял калык кугу куатан, лӱддымӧ марий патыр Алексей Игнатьевым пытартыш корныш ужатен. Старший сержант Алексей Эдуардович СВО-што 2025 ий апрельыште колен. Лу тылзе мучко аваже Валентина Георгиевнан шинчавӱдшӧ ок кошко, чонжо коржеш. Эргыжын уке лийме дене илышын чеверже, тамже йомыныт.
«Кочо пӱрымаш. Идалыкыште кок эн лишыл, эн йӧратыме, эн сай да эн поро еҥнам ужаташ логалын. Майыште эргым тойымо, а октябрьыште СВО-што Курск лишне вуйым пыштыше 19 ияш Егор уныкана дене курымешлан чеверласенна», — шинчавӱд йӧре ойла Валентина Георгиевна.
Военныяк лияш шонен
А.Игнатьев ачаже Эдуард Изосимович гай кӱкшӧ, лопка туп-вачан, таза марий кушкын, койышыж дене аважым ушештарен: тыгаяк поро да шыма. Элым йӧратымаш, чын верч шогымаш Алексейын вӱрыштыжак лийыныт. Тудын тукымыштыжо шукын сарым эртеныт. Мутлан, ачажын могырым кугезе кочаже Алексей Васильевич Васильев I тӱнямбал сарыште кредалын. «Чочоем Семён Михайлович Будённыйымат ужын. Ончыч имне кавалерий дене сарыште кредалыныт. Ик кредалмаште чочоем тушман шашке дене руалтен. Командирже огыл гын, кола ыле, шке имньышкыже пыштен, сӧй пасу гыч луктын. Но пӱрнен кушмо пале ӱмырешыжлан кодын», – палдарыш Эдуард Изосимович.
Э.Игнатьев шкежат чын гражданин. Оршанкысе педколледжым физкультурым туныктышылан тунем пытарен, вара ятыр ий милицийыште пашам ыштен. Ачажымак ончен, очыни, Алексей военный лияш шонен. орешгпар
Валентина Георгиевна каласкала:
– Алёш эргым Морко районысо Шӱргыял кыдалаш школым тунем пытарен. Йочаж годымак военный пашам йӧратен. Школышто тыршен тунемын, спорт дене кылым кучен. Ленинградысе военный училищыш пурынеже ыле, но конкурс кугулан кӧра кертын огыл. Вара 1996 ийыште Марий радиомеханический техникумын студентше лийын. А 1997 ийыште Россий Армий радамыш каен. Контрактым подписатлымеке, Чечнясе конфликтыште участвоватлен. 2015 ийыште Сирийыште военный операцийыште индеш тылзе патырлыкшым ончыктен. СВО тӱҥалме икымше кечынак тушто лийын. Такшым военный контрактше пытышаш ыле, но тудым умбакыже шуен.
Патриот улам манын, оҥжым нигунам кырен коштын огыл, тидым паша дене ончыктен. Угарман кундемысе Мулино посёлкысо военный полигонышто шуко жап лийын. Вара Харьков направленийыш колтеныт. Водитель лийын, снарядым шупшыктен. Изюм олам налмаште кредалын. Но вара мӧҥгеш олам коден каяшышт логалын. Тушман чот лӱйкален. Тунам эргымым Юмо утарен. Алёш аракам йӱын огыл, тамакым шупшын огыл. Но СВО таратен. Отпускыш мӧҥгӧ толмеке, аракам подылмыжым ужынам. «Эргым, тыйже кочывӱдым от йӱыс…» – манынам. А тудо каласен: «Авай, чон коржеш. Тый куржат, а воктене ик йолташ камвоч кодеш, весе, кумшо…Чылам утарыме шуэш, но от керт».
Эргым СВО-што шагал огыл йӧсым ужын, кажне салтакын пӱрымашыже тыгай, очыни. Но мылам шукыжым каласкален огыл, лач ачажлан ойлен. Купянск олаште руш войска дене ятыр жап лийын. Ӱмаште 8 Мартлан отпускыш мӧҥгӧ толын. Лейтенант званийым налнеже ыле, эшежым Марий радиомеханический техникумышто газонефтяной специальность-влак отделенийым тунем пытарышаш улмаш. Тудын лач контрактше пытышаш ыле, но Алёш шке салтакше-влакым коден каен огыл. Тудо мотострелковый ротын командирже лийын. Пырля служитлыше кажне салтакым эргыже-влак семынак чаманен да арален. Луганскысе военный полигоныштак тудо идалык наре шуко рвезым военный пашалан туныктен да сай салтакым ямдылен.
Кушто войскашт лийын, Алексейын ачаж ден аваже сайын огыт пале, икте раш – Купянск направленийыште.
«Луговой»
Колымыж кечын марий салтакын чонжо чон олмышто лийын огыл, пуйто ала-мом шижын. Тамара пелашыж денат молгунамсе дене таҥастарымаште шукырак жап мутланен. Ик шагат кечывал гыч кум шагат марте иктым-весым кутыреныт. «Кайык-влак» таче поснак чот ажгыненыт, тидыже чонем чот тургыжландара манын каласен. А йӱдым нине «кайык-влак» ятыр салтакым кошартеныт, нунын коклаште «Луговой» позывноян олыкмарий талешке, йӧратыме эрге, пелаш да ача Алексей Эдуардович Игнатьев лийын.
А.Игнатьев Тамара Владимировна пелашыж дене кок эргым шочыктеныт. Кугуракше, Рома, Серпухов олаште ракетный войскасе военный иститутышто кумшо курсышто тунемеш, ачаж семынак военный корным изинек ойырен. Эн ончыч Морко посёлкысо 6-шо номеран школышто кадет классыште тунемын, вара 10-шо да 11-ше класслам – Чебоксарыште ПФО-со Чуваш кадет корпусышто. А Игнат аваж дене Угарман кундемыште улыт. Рвезе 7-ше классыш коштеш.
«Чеверын, уныкам…»
Валентина Георгиевна ден Эдуард Изосимовичым ӱмаште илыш сайынак почкен. Эн ончыч эргым тойышт, вара – Егор уныкаштым – Наташа ӱдырыштын эргыжым. 18 ияш Егор, 2024 ийыште школым тунем пытарымеке, МарГУ-ш пурен. Но тунемын шуктенжат огыл. Ноябрьыште, иктыланат ойлыде, шке кумылын СВО-ш каен. Курск областьыште лийын. Контрактым подписатлымеке, иканаште передовойыш логалын. Икымше жапыште поснак йӧсӧ дене тӱкненыт, ятыр кече шужашышт логалын. Икана кочкашышт тӱрлым конденыт. Егор чыла кӱсенышкыже пряникым оптен. Тыге тудо «Пряник» позывноян лийын.
– Егор армийыштат служитлен огыл, военный пашаштат нимом пален огыл, но чон йодмо почеш элым аралаш шогалын. Йӧратыме ӱдыржӧ лийын. Тудым, СВО гыч пӧртылмеке, марлан налаш шонен. Самырык вийвал рвезылан илаш да илаш ыле…Кызыт аваже, Наташа ӱдырна, ойгырен, чӱчкыдын черлана. Кок колойжо ден пелашыже лыпландарат, но чонышто улшо пусталыкым садыгак темаш ок лий, – манеш Валентина Георгиевна.
Аван ойгыжо – почеламут корнылаште
Валентина Георгиевна «Авангард» колхозышто шуко ий пашам ыштен. Кадровик, бухгалтер пашам шуктен, вольыкымат пукшен. Кораксоласе «Муро кумыл» ансамбльын участникше лийын. Эргыч – СВО-што, а тый мурен, куштен коштат маншыжат лийыныт.
Тунам Валентина Георгиевналан шканже йӧндымын чучын, ала чынжымак тиде сай огыл, шонен. Арын черкын бачышкаже Николай ача дечат тидын шотышто йодын. Николай ача тиде язык огыл, вет те, неле пагытыште порылык, йӧратымаш нерген мурен, калыкын кумылжым нӧлтеда манын каласен. Алёш эргыжат аважлан ойгыраш огыл кӱштен. Илыман, куаныман, манын.
Кызыт Валентина Георгиевна сылнымутлан шӱмаҥын. Эргыжлан пӧлеклалтше почеламутым Колумб лудмаште йоҥгалтарен. Мутшым Елена Григорьева возен, а Валентина Георгиевна вара шке семынже келыштарен.
Мыняр ешыш ойгым конда пуламыр, мыняр чоным тудо сусырта?! Шуко, моткоч шуко. Лишыл еҥым йомдарымеке, авалан, пелашлан, йочалан илаш вийым садыгак муман. Сӧй пасуэш вуйым пыштыше, шуко вӱрым йомдарыше салтакын илышыже арам лийшаш огыл. Вет тудо, шкенжым чаманыде, пытартыш шӱлыш марте элжын, ешыжын пиалан ончыкылыкышт верч шоген.